Privacy 1

Gebruikers van netwerksite Facebook slaan alarm omdat het bedrijf haast ongemerkt de handelsvoorwaarden heeft veranderd. Facebook beschikte vroeger al over het "onherroepelijke" gebruiksrecht van alle gepubliceerde foto's, video's en gegevens. Dat geldt sinds vorige week echter ook wanneer de gebruiker zijn account verbreekt. Duizenden gebruikers hebben zich ondertussen gegroepeerd en roepen op om collectief hun profiel af te sluiten.

Privacy
De oprichter en baas van het online-netwerk, Mark Zuckerberg, probeerde gisteravond om de gemoederen te bedaren. Via zijn blog liet Zuckerberg weten dat "Facebook op geen enkele manier gegevens doorgeeft zonder daarvoor eerst uitdrukkelijk toestemming te hebben gekregen".

Netwerksite
Via sociale online netwerken kunnen gebruikers een eigen profiel aanmaken om zo in contact te komen met andere leden. Ze kunnen er foto's, informatie en video's uitwisselen. (belga/sam)

Privacy 2

Dat Facebook zijn algemene gebruiksvoorwaarden wou veranderen om zo eigenaar te worden van zowat álles wat de klant post, zal de sociale netwerksite geweten hebben. Facebookers reageerden zó massaal dat CEO Mark Zuckberg besloot de privacy-ommezwaai te annuleren en zijn excuses aan te bieden. Toch stappen er heel wat internetters boos op. Hen smeekt Facebook aub te blijven, met een niet mis te verstaan bericht: "Verwijderd (sic) u uw account omdat u bezorgd bent om de Algemene Voorwaarden? Dit was een fout die intussen verbeterd is. U bezit alle informatie die je op facebook plaatst en u bepaalt wat ermee gebeurd (sic). Onze excuses voor de verwarring."

Inbreng Facebookers
Wie zijn account wil verwijderen, krijgt bovenstaande boodschap te lezen en wordt vervolgens doorverwezen naar de aankondiging die grote baas Zuckberg gisteren op zijn blog schreef: "We dumpen de nieuwe voorwaarden en keren terug naar de oude." Niet voldoende voor iedereen dus. Een flater van formaat van Facebook en een bewijs dat je niet zomaar doet wat je wil met het internetvolkje, ook al heb je miljoenen klanten wereldwijd. De groep 'People against the new terms of service' verzamelde bijvoorbeeld meer dan 100.000 leden. Zuckberg belooft nu rekening te houden met de inbreng van zijn klanten bij het opstellen van de nieuwe voorwaarden. (jv)

Privacy 3

Facebook: veranderen of verlaten

Paul De Hert en Wim Schreurs vragen een strengere, Europese privacybescherming op de sociaalnetwerksite. De Hert is als professor, Schreurs als medewerker verbonden aan het Center for Law, Science, Technology & Society Studies (LSTS) van de Vrije Universiteit Brussel (VUB).


Al sinds de oprichting heeft Facebook het gebruiksrecht op foto's, video's en gegevens die leden op het netwerk plaatsen, maar dat recht keerde tot vorige week terug naar de gebruiker zodra die zijn account afsloot. Zonder aankondiging veranderde Facebook de voorwaarden, zodat het altijd de gegevens en het beeldmateriaal kon behouden. Na woedende reacties besloot Mark Zuckerberg, de 24-jarige oprichter, om de regeling toch weer te veranderen. 'Facebook en co. moeten doorontwikkelen naar een Europees model waarin sociaal verkeer veilig gebeurt', vinden De Hert en Schreurs.

Facebook is overal. Sinds de openstelling van de populaire sociaalnetwerksite in 2006 staat de teller van oprichter Marc Zuckerberg op ongeveer 175 miljoen gebruikers. Dagelijks komen er tienduizenden nieuwe bij. Facebook is verslavend. Het laat toe aan de wereld, een kleine of grotere groep gebruikers die 'vrienden' worden genoemd, te laten weten hoe je je voelt, naar welke film je bent geweest, wat je op dit moment doet en wat je volgend weekend gaat doen. Het laat gebruikers toe om petities te ondertekenen, meningen te onderschrijven, vrienden van vrienden te ontdekken en aan spelletjes en enquêtes mee te doen. De meest uiteenlopende applicaties draaien op Facebook en dit allemaal onder de gemeenschappelijke noemer 'sociaal netwerk'.

Geleidelijk krijgen we evenwel zicht op sommige privacyproblemen rond Facebook en verwante sites, die doorgaans in Amerika zijn opgestart. Er worden profielen gebouwd van gebruikers en op basis daarvan worden advertenties op maat getoond. Foto's en andere info worden zonder toestemming en dikwijls zonder medeweten
van de betrokkenen online gezet. We klikken allen 'Ik accepteer' wanneer we ons lid maken, maar vanuit juridisch Europees perspectief tekenen we een Faustclausule (we verkopen onze privacyziel).

De privacyprotesten groeien en ondanks het feit dat de Amerikanen veraf zijn, heeft verzet tegen de verregaande toepassingen van Facebook soms succes. In november 2007 werd het advertentieprogramma Beacon gelanceerd, dat de activiteiten van de gebruikers op andere websites monitorde en die informatie automatisch aan het publiek profiel op Facebook toevoegde, zonder
toestemming van de betrokken gebruiker. Na luid protest van de gebruikers (50.000 petities in vijf dagen) werd het advertentieprogramma aangepast.

Deze week sloegen de gebruikers alarm nadat Facebook de gebruiksvoorwaarden ongemerkt had veranderd: de gegevens die naar Facebook werden opgeladen, zouden ook na afsluiting van een account onherroepelijk gebruikt mogen worden. Opnieuw protest alom, waarna Zuckerberg op zijn blog te kennen gaf dat niets zonder toestemming zou gebeuren en dat de gebruiksvoorwaarden in klare taal geschreven zouden worden.

Niet alleen de gebruikers zelf oefenden druk uit op het privacybeleid van Facebook, ook de Europese Gemeenschap doet dat. Het hoog niveau van bescherming dat het Europese recht op de bescherming van persoonsgegevens biedt, heeft een wereldwijde uitstraling. Zo heeft Google, dat zoals Facebook grotendeels aan het Amerikaanse recht is onderworpen, ingevolge druk van de Europese privacywaakhond de bewaartermijn van IP-nummers en ingegeven zoekgegevens verlaagd van 18 naar 9 maanden, waarna ze nog wel anoniem worden bijgehouden voor statistiek en analyse.

Een Europees Facebook
Is de privacy van de gebruikers er dan op vooruitgegaan? Nee, de successen zijn al bij al matig. In Europa beschikt de burger over spijkerharde privacyrechten en die worden niet gerealiseerd. Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat onze persoonsgegevens in Europa rustig eigen bezit zijn en niet dat van entrepreneurs zoals Zuckerberg, die trouwens heel het Facebookidee van zijn eigen 'vrienden' heeft gestolen.

Een Europees Facebook is dan ook meer dan welkom zodat we betere keuzes kunnen maken inzake controle, eindbeslissing, anonimiteit en veiligheid. Het geweeklaag over 'mensen die hun gegevens te grabbel gooien en dus maar zelf moeten beseffen dat ze risico's nemen' moet stoppen. Onze overheden hebben een spijkerharde plicht om niet alleen te zorgen voor veilige wegen en gezond voedsel, maar ook voor veilig internet en veilige Internetdiensten. Het verantwoordelijk maken van de gebruiker is een wijze om die plicht te verdoezelen.

Uit nader onderzoek blijkt bovendien dat de vaak jonge gebruikers van Facebook helemaal niet privacyonbewust zijn. Probeer bijvoorbeeld maar als ouder eens 'vriend' te worden van je eigen kind op Facebook. Het resolute nee van zoon of dochter is een primitieve maar duidelijke vorm van privacybescherming (afscherming). In De Morgen van 23 januari 2009 werd het ontzeggen van toegang ('defriending') dé trend van 2009 genoemd. Virtuele beleefdheid maakt plaats voor reële keuzes over het persoonlijke leven. Facebookgebruikers weten wat ze willen en dat verdient respect.

Facebook en co. moeten doorontwikkelen naar een Europees model waarin sociaal verkeer veilig gebeurt. Met goede, slimme wetgeving en dialoog met de internetbouwers moet dat lukken. Begin februari meldde deze krant (DM 11/2) dat zeventien in Europa toegankelijke sociaalnetwerksites een akkoord hebben getekend waarmee ze zich ertoe engageren de risico's voor surfende minderjarigen te beperken. Onder de ondertekenaars bevinden zich onder meer Facebook, Netlog en MySpace. De grootste risico's waaraan minderjarigen op netwerksites worden blootgesteld, zijn cyberpesten, het per ongeluk openbaar maken van persoonsgegevens en seksuele toenadering door volwassenen. De zeventien websites zullen de 'te jonge' kinderen voortaan verhinderen hun diensten te gebruiken. Ook komt op elke site een makkelijk te hanteren knop waarmee misbruik gesignaleerd kan worden. Daarnaast zullen de profielen van minderjarigen automatisch privé gemaakt worden en enkel voor gekende vrienden toegankelijk zijn.

Dit en andere Europese initiatieven moeten kritisch maar constructief gevolgd worden. Paternalisme is nu ook niet waar we op zitten te wachten en in naam van de te beschermen kindjes mag geen debiel sociaal internet gebouwd worden. Die opdracht, beschermen én respecteren, is de werkelijke opdracht voor onze informatiesamenleving. Amerikanen kunnen Europeanen helpen om bij het beschermen niet te zeer door te schieten naar het paternalistische overreguleren. Europeanen daarentegen moeten dwars door de schone privacyschijn van 'vrienden' zoals Zuckerberg prikken en Facebook hetzij veranderen hetzij verlaten.